Calçotada
Het zou aan mijn gebrekkige kennis van de Nederlandse culinaire tradities kunnen liggen, maar als je mij vraagt: “Noem een vaste combinatie van een datum en het voedsel dat de mensen elkaar voorzetten in Nederland,” dan kom ik niet verder dan:
* 3 oktober, Leidens ontzet: Hutspot,
* 5 december, Sinterklaas: Marsepein, pepernoten & suikergoed,
* 25 december, Kerst: Kerstkrans &
* 31 december, Oud & Nieuw: Oliebollen.
En dan zijn er genoeg Nederlanders die ongestraft spijtoptant kunnen zijn. Minstens twee (Hutspot & Marsepein) van de bovengenoemde eetsels hebben Spaanse wortels. Het mag dan ook niet verbazen dat het aantal gelegenheden waarbij datum/gebeurtenis & voedsel een vaste combinatie vormen in Spanje een veelvoud is van hetgeen ik in Nederland kan verzinnen. En voor Catalonië geldt dit zeker. In zo’n prachtig salontafel-kookboek dat wij hebben wordt bijvoorbeeld de Catalaanse “zoete kalender” gegeven met per jaar acht gebeurtenissen waarbij één of ander gebak wordt genuttigd. En het leuke is: het blijft niet alleen bij borrelpraat. Iedereen doet eraan mee met een vanzelfsprekendheid waar je als Nederlander alleen maar verbaasd naar kunt kijken. (Wij hebben vlaggetjesdag en nieuwe haring. ¿Maar er is toch geen sprake van dat heel Nederland op een bepaalde dag collectief haring naar binnen zit te werken? Nee, wij lezen in de krant hoe dúúr het eerste maatje verkocht is.) Het vergt, naast de aanschaf van een salontafelfähig kookboek, nog heel wat studie voordat je een beetje vat krijgt op dergelijke tradities. (Waarbij je ook kunt uitglijden, uiteraard. Zo kwamen wij vorig jaar bij een etentje met het “dorp”, op Amerikaanse-instuif-wijze georganiseerd, met een heerlijk koude-pasta-gerecht aanzetten. Bleek iedereen een aardappeltortilla te hebben gebakken. ¿Het was de avond van de aardappeltortilla, toch? Inmiddels hebben we zoveel onnozelheids-goodwill opgebouwd dat ook ons pasta gerecht op waardige wijze aan haar einde kwam. We blijven kaaskoppen.)
Een calçotada is een (¡Catalaanse!) samenkomst waarbij in het open vuur geroosterde lente-uien worden geschild, in een hete saus gedoopt en als nieuwe haringen in het keelgat verdwijnen. Iedereen krijgt een pakketje van een stuk of tien in een krant (voor het nagaren) gewikkelde lente-uien, en … eet. En als het op is een nieuw pakket, enz. Er zijn zelfs wedstrijden wie het meeste kan verorberen. Afgelopen zondag waren wij -zoals iedereen mét de hele familie- disgenoten bij een calçotada met zo’n honderd deelnemers. Als ik probeer de sfeer te karakteriseren: gemoedelijke zelfverzekerdheid dat het aangenaam zal worden, zijn & blijven. Iedereen kent elkaar (dat gold niet voor ons, maar wij waren min of meer per ongeluk genood door een Colombiaanse immigrante die nog maar drie jaar in het betreffende dorpje woonde), dus excessen met drankmisbruik zijn bij voorbaat uitgesloten. Ik houd erg van erwtensoep, en misschien klinkt het truttig of arrogant, maar als ik me dan voorstel dat het Nederlandse alternatief het collectief verorberen van fricandellen speciáál zou zijn , dan woon ik toch liever (eetfestijnen) in Catalonië (bij).