Spaanse Pyreneëen

Val d'Aràn

De vallei wordt gevormd door de bovenloop van de "franse" rivier de Garonne en is een buitenbeentje want eigenlijk hoort ze helemaal niet bij Spanje: het water stroomt naar de Atlantische Oceaan, het klimaat wordt bepaald door de Atlantische Oceaan en de mensen spreken er een dialect van het Occitaans, de taal die tot en met de 19e eeuw in heel Zuid-Frankrijk gesproken werd, maar in Spanje door niemand wordt verstaan.

De vallei is voor Spaanse begrippen erg groen, 's winters sneeuwzeker en zowel vanuit Barcelona als Madrid in een uur of vier te bereiken. Wellicht vormen deze omstandigheden met elkaar de reden dat de Val d'Aran in Spanje grote faam geniet.

Tot midden jaren '30 van de 20e eeuw was de Val d'Aran vanuit Spanje alleen te voet te bereiken over passen van meer dan 2000 m hoog, en 's winters al helemaal niet.
Met de aanleg van de Vielha-tunnel en de Port de la Bonaigua werd dit isolement deels verbroken.

Een aardige anecdote in dit verband is dat men in de Val d'Aran zegt dat de privé-chauffeur van de laatste Spaanse koning vóór Franco een aranesk was die zo'n goede relatie had met zijn broodheer dat hij hem wist te bewegen tot de aanleg van eerdergenoemde tunnel. Zodat de koning hoogstpersoonlijk -met de auto!- de prachtige geboortegrond van zijn chauffeur kon bezoeken.

Hoe het ook zij, in 1945 hebben enige duizenden Catalanen die voor Franco naar Frankrijk waren gevlucht in de Val d'Aran een leger bijeengebracht in de stellige overtuiging dat de geallieerden hen zouden komen helpen om Franco ten val te brengen. Toen de hulp uitbleef - Catalanen hebben merendeels nog altijd een hekel aan Engelsen & Amerikanen - wist Franco hen via de tunnel snel te verdrijven.

Voor veel Nederlanders die voor natuur & bergen naar de Pyreneeën komen gaat de toeristische exploitatie in de Val d'Aran waarschijnlijk te ver: te veel skiliften, appartementengebouwen en horeca ondernemingen. Het moet echter gezegd dat indien je je best doet en van de hoofdweg afgaat er nog heel wat natuur & (zelfs) rust valt te beleven.